Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Tanzanya’nın Kilwa bölgesinde faaliyet gösteren Mtanga İlköğretim Okulu’na tekerlekli sandalye ve eğitim materyalleri temin edildi.

Tanzanya’nın güneyinde yer alan Kilwa bölgesi, çoğunluğu Müslüman olan ve ekonomik olarak geri kalmış bir bölge olarak dikkat çekiyor. Bölgede faaliyet gösteren okulda, 180’i özel gereksinimli öğrenci olmak üzere 500’den fazla öğrenci eğitim görüyor. İlköğretim çağındaki 80 engelli çocuk tekerlekli sandalye eksikliği nedeniyle okula gidemiyordu. Okul, görme engelli öğrencilerin faydalanabileceği eğitim malzemelerinden de yoksun durumdaydı.

TİKA tarafından sağlanan tekerlekli sandalyeler ile görme engelliler için temin edilen özel yazıcılar Kilwa’daki engelli çocukların eğitim imkanlarından faydalanmasını kolaylaştıracak. Yeni eğitim öğretim yılına girerken projenin tamamlanması engelli öğrencilerin eğitim süreçlerini kesintiye uğramadan sürdürebilmelerini sağlayacak.

Düzenlenen teslim töreninde konuşan Kilwa Bölge Valiliği İdari Müdürü Mfaume Sudi, TİKA’nın sağladığı desteğin sadece eğitim imkânlarını artırmakla kalmayıp, aynı zamanda sosyal dayanışmayı ve birlikte yaşama kültürünü güçlendireceğini vurguladı.

TİKA Koordinatörü Filiz Şahinci ise farklılıkların insanları birleştirmesi gerektiğine işaret ederek, engelli ve diğer öğrencilerin birlikte eğitim gördüğü Mtanga Okulu örneğinin, toplumun daha kapsayıcı olması için önemli bir adım olduğunu belirtti.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) desteğiyle Türkiye Körler Federasyonu heyeti Özbekistan’da temaslarda bulundu.

Türkiye Körler Federasyonunun Özbekistan ziyareti, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki ülkelerde faaliyet gösteren muhatap üst kuruluşlarla iş birliği yapmak ve ülkemizin öncülüğünde uluslararası Türk Körler Birliği adı altında bir kuruluş oluşturma amacı taşıyor.

Program süresince Türkiye Körler Federasyonuna bağlı 8 kişilik heyet, Özbekistan’da ilgili kurumlarla bir dizi görüşme gerçekleştirdi. Heyet, ülkedeki kör ve az gören bireylerin sosyal yaşantıları, eğitim, istihdam ve boş zaman değerlendirme olanakları gibi konular hakkında Özbekistan Körler Derneği ile bilgi alışverişinde bulundu.

Ziyaretlerin son gününde, Türkiye Körler Federasyonu Başkanı Mehmet Emin Demirci ile Özbekistan Körler Derneği Başkanı Ergaş Norpulatov, TİKA Taşkent Program Koordinasyon Ofisini ziyaret etti. Yapılan görüşmede, başta eğitim ve istihdam olmak üzere engellilere yönelik sosyal ve kültürel projelerin hayata geçirilmesi ile ilgili çalışmalar değerlendirildi.

Bu ziyaret, Türkiye ve Özbekistan arasında engellilere yönelik iş birliğinin güçlendirilmesi ve sosyal projelerin geliştirilmesi adına önemli bir adım olarak görülüyor. Uluslararası Türk Körler Birliği’nin oluşturulması yolunda atılan bu adımlar, iki ülke arasındaki dayanışmayı ve iş birliğini artırmayı hedefliyor.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) “Özbekbalıkendüstri” derneği üyesi 17 Özbekistanlı katılımcıya Türkiye’nin balık yetiştiriciliği konusundaki deneyimleri aktarıldı.

TİKA, Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü iş birliğinde, Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretme ve Eğitim Merkezi’nde (AKSAM) bir hafta boyunca teorik ve uygulamalı eğitim gerçekleştirildi. Eğitimde, katılımcılara kısıtlı su kaynaklarından maksimum yararlanmaya imkan sağlayan ve suyun sınırlı olduğu yerlerde üretim yapılabilmesi avantajı nedeniyle geleceğin yetiştirme tekniği olarak kabul edilen kapalı devre sistemlerinde (RAS) balık yetiştiriciliği eğitimi verildi.

Balık üretim tesisi incelenmesi, kuluçkahane yönetimi ve inkübasyon sistemlerinin uygulamalı eğitimi ile başlayan programda, akvaryum balıkçılığı, sıcak su balık türlerinin entansif yöntemle üretildiği sazan balığı, yayın balığı, Tilapya ve mersin balığı üretimi konuları ele alındı. Ayrıca, yetiştiricilik ortamında olan suyun filtre edilmesinden sonra tarımsal üretim için tekrar kullanıldığı ve bu ortamda sebze yetiştirilmesine imkan tanıyan akuaponik sistemler teorik ve uygulamalı olarak anlatıldı.

Program kapsamında, özel sektöre ait açık denizde kafes yetiştiriciliği kültürünü göstermek için bir çupra balığı üretim işletmesi ziyaret edildi. Eğitim süresince, balık hastalıkları laboratuvarında uygulamalı mikroskopi, otopsi, bakteri aşılama ve balık organlarından numune alma eğitimi verildi. Program, katılımcılara sertifikalarının takdim edildiği törenle tamamlandı.

Bu tecrübe paylaşımı programı, Türkiye’nin balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğindeki uzmanlığını Özbekistan’a aktarmak ve bu alanda Özbekistan’ın kapasitesini artırmak amacıyla önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA), Yeditepe Üniversitesi ve Yaşargil Mikronöroşirürji Akademisi iş birliğiyle düzenlenen 1. Yaşargil Mikronöroşirürji Akademisi Kongresi’nde dünyanın önde gelen beyin cerrahları İstanbul’da buluştu.

Yüzyılın Beyin Cerrahı olarak anılan Prof. Dr. M. Gazi Yaşargil adına kurulan akademi, Yaşargil’in mikronöroşirürji alanındaki öncü çalışmalarını ve olağanüstü katkılarını onurlandırarak, genç bilim insanlarına ışık tutmayı amaçlıyor.

Başkanlığını Harvard Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ossama Al-Mefty’nin yaptığı akademinin ilk kongresi İstanbul’da düzenlendi. Dünyanın önde gelen beyin cerrahlarının bir araya geldiği ve beyin cerrahisi alanındaki son gelişmelerin ele alındığı etkinlikte, Yaşargil’in tıp dünyasında bıraktığı kalıcı etkiler konuşuldu.

Bilimsel programı takip etmek üzere tüm dünyadan yüzlerce beyin cerrahının İstanbul’da bulunduğu organizasyonda çok sayıda konuşmacı yer aldı. Kongre Başkanı Prof. Dr. Uğur Türe moderatörlüğünde gerçekleştirilen basın toplantısında, Prof. Dr. Ossama Al-Mefty (Yaşargil Mikronöroşirürji Akademisi Başkanı – Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi, ABD), Prof. Dr. Ali F. Khrist (Yaşargil Mikronöroşirürji Akademisi Genel Sekreteri – Arkansas Beyincerrahi Enstitüsü, ABD) ve Prof. Dr. Mustafa Başkaya (Kongre Bilimsel Komite Başkanı – Wisconsin Üniversitesi Tıp Fakültesi, ABD) hazır bulundu.

4 gün süren toplantılara dünyanın 56 farklı ülkesinden yaklaşık 600 hekim katıldı. 40 yaş altındaki yaklaşık 200 yabancı bilim insanını kongreye ücretsiz olarak katılma imkanı buldu.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Somali’de Türkçe eğitim imkanlarını geliştirmek amacıyla 1.000 öğrencinin ilk, orta ve lise eğitimi aldığı Bondhere Kız Yetimhanesi ve Okulunda iki Türkçe sınıfı oluşturdu.

Mogadişu’da faaliyet gösteren okuda düzenlenen açılış törenine, Bondhere Belediye Başkanı Abdulahi Hasan Jawhen, Somali Bilim, Kültür ve Sanat Akademisi Genel Müdür Yardımcısı Abdifatah Ahmed Abubakar, TİKA Mogadişu Koordinatörü Zafer Eşki, Okul Müdiresi Nuura Mohamed Adow, Yunus Emre Enstitüsü öğretmenleri ve öğrenciler katıldı.

Türkçe eğitimi verilecek iki sınıfta tadilat ve altyapı çalışmalarının ardından sıra, masa ve akıllı tahta gibi eğitim materyalleri temin edildi.

TİKA tarafından modern eğitim öğretime uygun şekilde donatılan sınıflarda Yunus Emre Enstitüsü tarafından verilecek derslerle öğrenciler Türkçe öğrenmenin yanı sıra Türk kültürü ve tarihini de tanıyacak. Bu sayede Somali’de Türkçe eğitimi alan öğrenciler, sadece dil becerilerini geliştirmekle kalmayacak, aynı zamanda Türkiye’nin zengin kültürel mirasını da keşfedecek.

Açılışı yapılan bu iki Türkçe sınıfının, Türkiye-Somali dostluğunun ve kültürel ilişkilerin daha da güçlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor. TİKA ve Yunus Emre Enstitüsü’nün ortak çalışmasıyla Somali’de Türkçe eğitimine erişim artarken, bu adımın Somali gençlerinin gelecekteki kariyer fırsatlarını da olumlu yönde etkilemesi bekleniyor.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Bosna Hersek’te gerçekleştirilen “CNC Operatörlüğü Uygulamalı Eğitim Sınıfı Kurulumu” projesinin açılışı gerçekleştirildi.

TİKA’nın desteklediği proje kapsamında, Bugojno Mesleki Lisesine CNC torna ve CNC freze tezgahları, bilgisayarlar ve teknik ekipmanlar temin edildi. 360’tan fazla öğrencinin eğitim aldığı okulun Bilgisayar Destekli Tasarım/Bilgisayar Destekli İmalat (CAD/CAM) ve konstrüksiyon tasarımları konularında uygulamalı eğitim kapasitesi genişletildi.

Proje aracılığıyla uygulamalı eğitim konusundaki eksikliklerin giderilerek öğrencilerin iş hayatına katılım sağlaması hedefleniyor. Ayrıca, ürün tasarımı ve imalatı konusunda tecrübe edinen öğrencilerin ülkedeki üretim sektörüne katkı vermesi ve nitelikli eleman olarak istihdam edilmesi amaçlanıyor.

Atölyenin açılış törenine, Orta Bosna Kantonu hükümeti adına Şehircilik, İnşaat ve Çevre Koruma Bakanı Amir Şeçiboviç, Bugojno Belediye Başkanı Hasan Ajkuniç, TİKA Saraybosna Koordinatörü Erdinç Işık, Bugojno Mesleki Lisesi Müdürü Salih Gurbeta, öğretmenler ve öğrenciler katıldı.

Bakan Şeçiboviç yaptığı konuşmada, gerçekleştirilen proje sayesinde öğrencilerin modern yazılımları ve programlama dillerini kullanarak üretim sektöründe nitelikli ara teknik elaman olarak yer alacağını ifade etti. Söz konusu destek ile bölgede istihdama katkı sağlanacağı için gençlerin geleceğine yapılan bu önemli yatırımdan dolayı TİKA’ya teşekkürlerini sundu.

Bugojno Belediye Başkanı Ajkuniç ise, okulun hem eski mezunu hem de eski müdürü olarak TİKA ile gerçekleştirilen iş birliğinden büyük memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Ajkuniç, Bugojno ve bölgedeki en modern sınıf haline getirilen CNC Operatörlüğü sınıfının öğrencilerin daha parlak bir gelecek inşa etmelerine katkı sağlayacağını kaydetti.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) açılan Azerbaycan Uluslararası Kültür Merkezi bünyesinde Robotik Kodlama ve Araştırma Merkezi kuruldu.

TİKA ve Azerbaycan-Kıbrıs Dostluk Cemiyeti tarafından Girne, Lapta’da kurulan “Azerbaycan Uluslararası Kültür Merkezi” düzenlenen resmi törenle hizmete açıldı.

Törende Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Ulusal Önderi Haydar Aliyev’in büstü ile “Yüreğimizdeki Azerbaycan” fotoğraf sergisinin açılışı gerçekleştirildi. Ayrıca “Türkiye-Azerbaycan-KKTC İlişkilerinin Geleceği” konulu konferans düzenlendi.

Merkezin açılış törenine KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Meclis Başkanı Zorlu Töre, Başbakan Ünal Üstel, Azerbaycan-KKTC ve Türkiye-KKTC Parlamentolar Arası Dostluk Grubu başkan ve milletvekillerinin yanı sıra bakanlar ve çok sayıda davetli katıldı.

Açılış kapsamında 2023 yılının sonunda TİKA’nın desteği ile kurulan Robotik Kodlama ve Araştırma Merkezi hakkında bilgi verildi.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Zenica Karma Lisesi ve Saraybosna Mesleki Eğitim Lisesi bünyesinde “Türk Mutfağı Eğitimi” düzenlendi.

TİKA’nın desteğiyle 2023’te Zenica Karma Lisesinde modern ekipmanlarla donatılan profesyonel bir aşçılık sınıfı kurulmuş, bu yıl ise Saraybosna Mesleki Eğitim Lisesinde özel gereksinimli öğrencilere uygulamalı aşçılık sınıfı kurulmuştu.

Türk Mutfağı Haftası 2022 yılından bu yana, T.C. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle her yıl 21-27 Mayıs tarihleri arasında, ülkemizde ve tüm dünyada eşzamanlı olarak kutlanıyor.

TİKA tarafından 22 – 24 Mayıs 2024 tarihleri arasında Saraybosna ve Zenica şehirlerinde T.C. Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğinde düzenlenen eğitime toplam 75 öğrenci ve 5 yerel eğitmen katıldı.

İzmir’in Alsancak Nevvar Salih İşgören Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinden Bosna-Hersek’e gelen dört eğitmen Uşak, Afyon, Ege Bölgesi, Hatay ve Gaziantep mutfağına özgü yemekleri tanıtarak kursiyerlere eğitim verdi.

Program aracılığıyla iki ülke arasında meslek liseleri arasında iş birliğinin önümüzdeki dönemde Türk Mutfağı Eğitimi vesilesiyle artarak devam etmesine olanak sağlanmış oldu.

Saraybosna ve Zenica’daki meslek liseleri idarecileri tarafından yapılan açıklamalarda Türk Mutfağı eğitiminin öğretmen ve öğrenciler tarafından çok beğenildiği, önümüzdeki öğretim yılından itibaren Türk yemeklerinin de müfredat programına eklenmesinin planlandığı ifade edildi.

TİKA tarafından Bosna-Hersek’te düzenlenen Türk Mutfağı Eğitimi kapanış töreni Saraybosna’da düzenlendi. T.C. Saraybosna Büyükelçisi Sadık Babür Girgin’in de teşrif ettiği Türk Mutfağı Eğitimi kapanış töreninde kursiyerlere sertifikaları takdim edildi.

Saraybosna Büyükelçisi Girgin, okulda çok güzel bir faaliyet gerçekleştirildiğini, toplumun her kesimine hitap eden bir proje olduğunu söyledi. Türkiye’den gelen eğitmenler tarafından Türk yemeklerinin öğretildiğini dile getiren Girgin, “Hafta kapsamında farklı faaliyetler yaptık ama bu çok özel önemi olan bir proje oldu, katkıda bulunan herkesi tebrik ediyorum.” dedi.

Saraybosna Mesleki Eğitim Lisesi Müdüresi Larisa Hasanoviç, yaptığı açıklamada özel gereksinimli öğrencilerin faydalandığı uygulamalı aşçılık sınıfı kurulumu projesini gerçekleştiren TİKA’ya teşekkürlerini ileterek Türk Mutfağı Haftası kapsamında böyle bir etkinliğe ev sahipliği yapmaktan çok mutlu olduklarını ifade etti.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajanası Başkanlığı (TİKA), Çad’a sığınan Sudanlı 1.000 aileye gıda paketi desteğinde bulundu.

TİKA, “Mültecilerin ve Geri Dönenlerin Kabulü ve Yeniden Entegrasyonu Ulusal Komisyonu (CNARR)” ile iş birliğinde Sudanlı mültecilere 30 tonluk temel gıda yardımında bulundu.

Ouaddaï Vilayeti Amleyouna bölgesinde yer alan Gaga Mülteci Kampı’nda yerleşik 1.000 aileye dağıtılan gıda koliliklerinin içerisinde un, pirinç, şeker, yağ, tuz, makarna gibi temel gıda ürünleri yer alıyor

TİKA tarafından gerçekleştirilen gıda yardımıyla Sudanlı mültecilerin temel gıda ihtiyaçları giderildiği gibi Çad’ın kamu kurumlarının göç, mülteci ve yerinden edilmiş insanlarla ilgili çabaları desteklenmiş oldu.

Çad’ın farklı bölgelerinde kamu otoriteleri tarafından çok sayıda kampa yerleştirilen Sudanlı mülteciler çok zorlu koşullarda yaşamlarına devam ediyor. 2023 yılında Sudan’da ortaya çıkan iç savaştan kaçarak Çad’a sığınan Sudanlı mültecilerin sayısı bir yılın ardından yarım milyonu geçmiş bulunuyor.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Afganistan’da meydana gelen ani sellerden etkilenen ailelere ev eşyası ve mutfak malzemesi desteğinde bulundu. TİKA, Afganistan’ın Bağlan Vilayeti Burka ilçesi Fülül köyünde ani yağmurlar neticesinde yaşanan sel baskınlarından dolayı ihtiyaç sahibi selzedelere acil insani yardım desteği sağladı. 300 aileye çadır başta olmak üzere yataklı minder, yastık, battaniye ve tencere gibi çeşitli ev ve mutfak eşyası dağıtıldı. TİKA’nın afet bölgesine ulaştırdığı dört tırdan oluşan malzemeler, Afganistan Çalışma ve Sosyal İşleri Bakan Yardımcısı ve Afet Bölgesi Başdenetim Sorumlusu Mevlevi Şerefüddin Şeref, Bağlan Vilayeti Çalışma ve Sosyal İşleri Müdürü Kari Nusratullah Parsa, TİKA Mezar-ı Şerif Program Koordinatörü Mikail Taşdemir ile yerel yetkililerin katıldığı törenle selzede ailelere dağıtıldı. TİKA Mezar-ı Şerif Program Koordinatörü Mikail Taşdemir, sel felaketinden yaklaşık 3 bin kişinin etkilendiğini, ona yakın köyün büyük zarar gördüğü bilgisini verdi. Selzedelere geçmiş olsun dileklerini ifade eden Taşdemir, TİKA olarak Afganistan’da her zaman mağdurun ve mazlumun yanında olduğunu, ortaya çıkan acil durumlar da ise Türkiye’nin insani yardımlarının ulaştırılmasına devam edeceklerini ifade etti. Bakan Yardımcısı Şeref ile Sosyal İşler Müdürü Nusratullah Parsa da Türk devleti ve halkının desteklerini her zaman yanlarında hissettiklerini vurgulayarak, sağlanan destekten dolayı minnettar olduklarını, birçok yardım malzemesi gelmesine rağmen en kapsamlı desteğin TİKA tarafından sağlandığını ifade etti. Son dönemlerde Afganistan’da artan yağışlar dolayısıyla doğal afetlere maruz kalan bölgede can ve mal kayıpları yaşandı. Sel felaketi nedeniyle 300’ün üzerinde kişi hayatını kaybetti. Bir o kadar insanın da kayıp olduğu düşünülüyor.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Afganistan’ın batı bölgesinde bulunan 4 vilayette iftar programları düzenledi.

TİKA Herat Program Koordinasyon Ofisi, Ramazan ayı programları kapsamında başta engelliler, bağımlılar, yetimler ve kimsesiz çocuklar için olmak üzere 15 iftar programı gerçekleştirdi. 

Herat, Nimruz, Farah ve Badğis’de bulunan yetimhanelerde 1.400 yetim için iftar sofrası kuruldu. Bağımlılar tedavi merkezindeki hastalar ile engelliler merkezinde kalanlar için kardeşlik sofrası açıldı.

Herat’ta bulunan yerel idareler ve dış temsilcilikler personeli için hazırlanan iftar sofrasında Herat Valisi, Herat Dışişleri Temsilciği, T.C. Herat Başkonsolosu, Türkmenistan Başkonsolosu, Pakistan Başkonsolosu, İran Başkonsolos Yardımcısı ile Kültür Müdürü, Türkiye Maarif Vakfı Herat Okulu Müdürü, Afganistan batı bölgesinde bulunan UNAMA, WFP, UNWomen, UNOPS, UNICEF, NRC, UNAP, WHO gibi kurumların yetkilileri katıldı.

TİKA Herat Program Koordinasyon Ofisinin özellikle dezavantajlı gruplar arasında yer alan yetimler, engelliler, bağımlılar dışında öğretmenler, akademisyenler ve yazarlara olmak üzere hazırlamış olduğu 15 iftar programı kapsamında 4.500 kişi ağırlandı.

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Tacikistan Sosyal Koruma Ajansı’na bağlı Tursunzade Yaşlı ve Engelli Huzurevi’nde iftar programı düzenlendi.

İftar programına Türkiye Cumhuriyeti  Duşanbe Büyükelçisi Umut Acar, Tacikistan Sosyal Koruma Ajansı müdürü Hakim Holzoda ve huzurevinin bağlı bulunduğu Tursunzade Belediyesi yetkilileri katıldı.

Tacikistan Sosyal Koruma Ajansı Başkanı Hakim Holzoda, huzurevinde TİKA’nın destekleriyle böyle anlamlı bir etkinliğin gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

T.C. Duşanbe Büyükelçisi Umut Acar ise paylaşmanın Ramazan ayının en önemli hasletlerinden biri olduğuna dikkat çekerek “TİKA tarafından düzenlenen iftar programında bakıma muhtaç dost ve kardeşlerimizle bir araya gelmekten son derece memnunuz.” dedi.

Program kapsamında davet edilen sanatçılar tarafından mini bir konser ve çeşitli etkinlikler düzenlenerek huzurevi sakinlerinin gündelik rutin hayatlarının dışında keyifli bir gün geçirmeleri sağlandı.

TİKA, Ramazan’ın Bereketini Tacikistan halkı ile paylaşmaya devam ediyor

TİKA, Ramazan ayı boyunca gerçekleştirdiği Ramazan faaliyetleri ile Türkiye ile Tacikistan arasında bereket köprüsü kurarak Tursunzade şehrinde toplam 300 yaşlı ve engelliye yönelik iftar programı düzenledi.

Duşanbe, Hisar, Şehrinav ve Tursunzade şehirlerinde toplam 1000 aileye gıda yardımında bulunarak Ramazan sofralarına misafir oldu. Tacikistan Görme Engelliler Derneği iş birliğinde Tacikistan’da 1000 aileye temel ihtiyaç maddelerinden oluşan toplam 22 tonluk gıda dağıtımı gerçekleştirdi.