Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) desteğiyle Gürcistan’da el yazmalarının korunması ve restorasyonu alanında Türkiye’nin tecrübesi paylaşıldı.
Gürcistan’da kültürel mirasın korunmasına yönelik iş birliği çalışmaları kapsamında, Korneli Kekelidze Milli El Yazmaları Merkezi bünyesinde Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı uzmanı tarafından İslam el yazmalarının korunması, konservasyonu ve restorasyonu konularında beş günlük bir tecrübe paylaşımı programı düzenlendi.
TİKA’nın desteğiyle gerçekleştirilen programda, Türkiye’den gelen koruma ve onarım uzmanı, el yazmalarının korunması ve restorasyonu alanındaki bilgi birikimini Gürcü uzmanlarla paylaştı. Katılımcılar, el yazması eserlerin kâğıt özellikleri, ciltleme teknikleri, minyatür ve tezhipli sayfaların restorasyonu gibi konularda uygulamalı eğitim aldı.
Programın devamında, Gürcü uzmanların Türkiye’ye davet edilerek ülkemizdeki restorasyon ve arşiv merkezlerinde çalışma ziyaretleri gerçekleştirmesi planlanıyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Alsar Vakfı ve Vlora İsmail Qemali Üniversitesi iş birliğinde düzenlenen “Gedik Ahmet Paşa’nın Hayatı ve Eserleri Sempozyumu” Arnavutluk’un Avlonya kentinde gerçekleştirildi.
Sempozyumun açılış törenine Vlora İsmail Qemali Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Frosina Londo, TİKA Tiran Koordinatörü Mustafa Ata, Alsar Vakfı Başkanı Mehdi Gurra, Türk kurum ve kuruluşların temsilcileri, Arnavut kurumlarının yetkilileri, akademisyenler, öğrenciler ve çok sayıda davetli katıldı.
Türkiye, Kosova ve Arnavutluk’tan akademisyen ve araştırmacıların 4 bildiri sunduğu sempozyumda, Avlonya doğumlu Gedik Ahmet Paşa’nın 15. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nda üstlendiği görevler ve iki ülke tarihindeki ortak mirasın sembolü olarak taşıdığı önem vurgulandı. Ayrıca, bu tarihî şahsiyetin Türkiye ve Arnavutluk arasındaki kültürel bağların güçlendirilmesine katkı sunduğu ifade edildi.
Kapanış konuşmasını gerçekleştiren İsmail Qemali Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Frosina Londo, iki ülke arasındaki akademik iş birliğini güçlendiren bu çalışma için başta TİKA olmak üzere Alsar Vakfı’na, sempozyuma katkı sunan akademisyenlere ve araştırmacılara teşekkür etti.
Sempozyumla birlikte, Türkiye ve Arnavutluk arasında kökleri 14. yüzyıla dayanan tarihî, kültürel ve toplumsal bağların pekiştirilmesi, ortak geçmişin akademik düzeyde aydınlatılması ve genç nesillerde farkındalık oluşturulması hedeflendi.
Etkinlikte sunulan Türkçe ve Arnavutça bildirilerin, sempozyum sonrasında kitap haline getirilmesi planlanıyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ile Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının (YTB) destekleriyle, Lübnan’da “Arap-Osmanlı İlişkileri Uluslararası Bilimsel Sempozyumu” düzenlendi.
Lübnan Üniversitesi Trablusşam Kampüsü’nde gerçekleştirilen sempozyum, Türkiye, Lübnan, Mısır, Ürdün, Cezayir, Irak, Yemen ve Kanada gibi ülkelerden 100’ü aşkın akademisyen ve araştırmacıyı bir araya getirdi. TİKA ve YTB’nin destekleriyle 4–6 Kasım 2025 tarihleri arasında düzenlenen etkinlikte, Osmanlı idaresi ve Arap vilayetleri, dini kurumlar, toplumsal yapı ve mezhepler arası ilişkiler, eğitim, bilim ve kültür alanındaki etkileşim, Arap edebiyatında Osmanlı imgesi gibi başlıklar ele alındı.
Sempozyumda konuşan Lübnanlı tarihçi Dr. Halid el-Cündî, “Tarihimizin Arapça ve Osmanlıca belgelerle yeniden okunması, geçmişe dair yanlış anlatıları düzeltmek için büyük bir fırsattır.” dedi. Türkiye’nin Beyrut Büyükelçisi Murat Lütem ise, “Türkiye olarak, Arap dünyasındaki kardeşlerimizle kültürel iş birliğimizi sadece geçmişin mirasıyla değil, geleceğin vizyonuyla da güçlendirmeye kararlıyız.” ifadelerini kullandı.
Etkinlik kapsamında, İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezinin (IRCICA) “Osmanlı-Arap Medeniyet Etkileşimi” temalı sergisi yoğun ilgi gördü. Katılımcılar ayrıca TİKA tarafından restore edilerek yeniden işlevlendirilen Trablusşam Mevlevîhanesi’ni ziyaret etti. Burada, Osmanlı mirasının korunmasına yönelik iş birliği olanakları değerlendirildi.
Üç gün süren sempozyum, Dinniye bölgesine düzenlenen kültürel geziyle sona erdi.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının (TİKA) destekleriyle Bir İnsan Dünyaya Bedeldir Sağlık ve Eğitim Köyleri Gönüllüleri (BISEG) Derneği iş birliğinde düzenlenen Nijer Sağlık Organizasyonları’nın 31’incisi, Nijer’in Maradi bölgesine bağlı Tessaoua şehrinde gerçekleştirildi.
İki hafta süren sağlık organizasyonunda dahiliye, kadın hastalıkları, kulak-burun-boğaz, genel cerrahi, göz ve diş branşlarında muayene ve ameliyat hizmetleri verildi. Türk hekimler tarafından 8.975 poliklinik hizmeti, 674 katarakt ameliyatı ve 378 cerrahi operasyon gerçekleştirildi.
Sağlık hizmetlerine erişimde zorluk yaşayan Nijerli vatandaşlar, TİKA’nın desteğiyle Türkiye’den gelen gönüllü hekimler sayesinde tedavi imkânına kavuştu. Halk, kendilerine uzatılan bu dostluk eli için Türk halkına ve Türkiye Cumhuriyeti’ne teşekkür etti.
Nijer hakkında
Birleşmiş Milletler verilerine göre nüfusunun yarısından fazlası açlık sınırında yaşayan Nijer’de, sağlık altyapısının yetersizliği nedeniyle birçok bölgede halk temel sağlık hizmetlerine ulaşamıyor. Başkent Niamey’e uzak kırsal alanlarda yaşayan vatandaşlar, hem rutin muayenelere hem de cerrahi müdahalelere erişmekte büyük güçlük çekiyor.
TİKA, Afrika’da olduğu gibi Nijer’de de insanı merkeze alan projeleriyle sağlık alanında umut olmaya, Türkiye’nin tecrübe ve imkânlarını ihtiyaç sahipleriyle paylaşmaya devam ediyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Tunus’un başkentinde bulunan El Manar Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Teknikleri Yüksek Okulundaki Görme Engelliler İçin Fizyoterapi Bölümü’nün dersliğini yenileyerek modern eğitim standartlarına uygun hale getirdi.
Tunus’ta bulunan El Manar Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Teknikleri Yüksek Okulu (ESSTST) bünyesindeki Görme Engelliler İçin Fizyoterapi Bölümü’nün dersliği, TİKA tarafından yenilendi. Afrika kıtasında bu alanda kurulan ilk akademik birim olan bölüm, proje kapsamında modern ekipmanlarla donatılarak görme engelli öğrencilerin eğitimine elverişli bir ortama kavuşturuldu.
Yeni düzenlenen sınıfta insan iskeleti ve kas sistemi modelleri, postür analizi araçları, egzersiz bantları, fizyoterapi masaları, ısı ve soğuk terapi ekipmanları, elektroterapi cihazları ile Braille okuma ve yazma cihazı gibi materyaller yer aldı.
ESSTST hakkında
1965 yılında kurulan ESSTST, Tunus’un kamu sağlığı alanında öncü eğitim kurumlarından biri olarak profesyonel sağlık çalışanlarının yetiştirilmesine katkı sağlıyor. Kuruluşundan bu yana 743 öğrenciyi mezun eden Görme Engelliler için Fizyoterapi Bölümü, Afrika ve Orta Doğu ülkelerinden gelen öğrencilerle bölgesel bir eğitim merkezi niteliği taşıyor.
TİKA’nın desteğiyle yenilenen derslikte her yıl yaklaşık 50 öğrencinin uygulamalı eğitim alması hedefleniyor. Böylece görme engelli öğrencilerin mesleki becerileri geliştirilerek istihdam olanaklarının artırılması ve sosyal hayata daha etkin katılımları sağlanacak.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), iç savaş ve çatışmaların yoğun olarak yaşandığı Sudan’da, Cezire Eyaleti Al Managil ilçesine bağlı Wad Elebayh Elrefey Sağlık Merkezi’nde tam donanımlı bir ameliyathane kurdu.
Cezire eyaletinin en uzak kırsal noktalarından biri olan Wad Elebayh köyü, ilçe merkezine yaklaşık 90 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Asfalt yol bağlantısı bulunmayan ve yalnızca toprak yollarla ulaşım sağlanan bölge, yağmur mevsiminde aylarca dış dünyayla bağlantısını kaybediyor. Bu nedenle TİKA tarafından kurulan ameliyathane, bölgede yaşayan binlerce kişi için hayati öneme sahip bir sağlık hizmeti sunuyor.
Projenin açılış törenine Managil Kaymakamı Osman Yusuf Ahmed, Cezire Eyaleti Sağlık Bakanlığı temsilcisi Maysara Alşeyh, köy muhtarı Ali Ahmed Muhammed, çevre köylerin muhtarları ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Kaymakam Osman Yusuf Ahmed törende yaptığı konuşmada, ulaşımın zor olduğu bir bölgede TİKA’nın bu denli önemli bir sağlık hizmetini hayata geçirmesinden büyük memnuniyet duyduklarını belirterek, “Sudan halkı ile Türk halkı arasında tarihî bağlar var. Bu desteği asla unutmayacağız.” ifadelerini kullandı.
Köy Muhtarı Ali Ahmed Muhammed ise TİKA’ya teşekkür ederek, “Bugün bizim için çok anlamlı bir gün. Bu yardımları asla unutmayacağız.” dedi.
TİKA tarafından kurulan ameliyathane, bölge halkının yoğun katılımı ve sevinç gösterileriyle hizmete açıldı.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü iş birliğinde, Moğolistan Kültür, Spor, Turizm ve Gençlik Bakanlığına bağlı müzelerde görev yapan 20 uzmana yönelik Türkiye’de “Müzecilik Eğitimi ve Tecrübe Paylaşımı Programı” düzenledi.
Bir hafta süren program kapsamında, arkeolojik kazı tekniklerinden restorasyon ve konservasyon uygulamalarına, eserlerin tanzim ve muhafazasından teşhir süreçlerine kadar Türkiye’nin müzecilik alanındaki birikimi Moğolistanlı uzmanlara aktarıldı.
Program çerçevesinde İstanbul, Adıyaman ve Şanlıurfa’da çeşitli müze ve ören yerlerini ziyaret eden Moğolistan heyeti; İstanbul’da Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Ayasofya Tarih ve Deneyim Müzesi, Galata Kulesi, Ayasofya Camii, Yerebatan Sarnıcı, Arkeoloji Müzeleri, Dolmabahçe Sarayı ve Topkapı Sarayı Müzesi’ni; Adıyaman’da Nemrut Dağı Açıkhava Müzesi ve Perre Arkeolojik Kazı Alanı’nı; Şanlıurfa’da ise Göbeklitepe ve Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi’ni uzmanlar eşliğinde inceledi.
Moğolistan Kültür, Spor, Turizm ve Gençlik Bakanlığı Kültürel Miras Politikası Uygulama ve Koordinasyon Dairesi Uzmanı Doç. Dr. Mendsaikhan Damdindorj, programın bilimsel ve teknik açıdan son derece verimli geçtiğini belirterek, “Türkiye’nin insanlığın manevi değerlerine verdiği önemi yakından gözlemledik. TİKA sayesinde müzecilik alanında mesleki ve metodolojik bilgi birikimimizi geliştirme fırsatı bulduk.” dedi.
Uvs Vilayeti Müzesi Kuratörü Ankhbayar Enkhtaivan, Türkiye’nin modern müzecilik anlayışını yakından tanıma imkânı bulduklarını ifade ederek, “TİKA’nın desteğiyle müzelerde yerli ve yabancı ziyaretçilere yönelik uygulamaları yerinde gözlemledik. Bu tecrübe bizim için son derece değerliydi.” ifadelerini kullandı.
Arhangay Vilayeti Müze Görevlisi Amarsaikhan Ganbold ise, “Ziyaret ettiğimiz her müze bizi benzersiz bir tarih yolculuğuna çıkardı. Özellikle Ayasofya’da farklı kültürlere ait mirasın korunmasına gösterilen özen bizi derinden etkiledi.” dedi.
TİKA’nın Moğolistan’daki projeleri hakkında
TİKA, dünyanın farklı coğrafyalarında ortak tarih ve kültür mirasının korunmasına yönelik projelerini sürdürüyor. Moğolistan’da daha önce Orhun Müzesi’nin tadilatı ve Bilge Tonyukuk Karayolu Projesi gibi çalışmaları tamamlayan TİKA, halen İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi iş birliğinde yürütülen arkeolojik kazılara destek veriyor ve Bilge Tonyukuk Müzesi’nin yapımını tamamlamaya hazırlanıyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Johannesburg şehrinde bulunan Crosby Akademik İlkokulu bünyesinde tam donanımlı Robotik Kodlama Sınıfı kurdu.
Günümüzün hızla değişen dünyasında dijital okuryazarlık, kodlama ve robotik sistemler artık geleceğin liderleri için vazgeçilmez beceriler arasında yer alıyor. Bu bilinçle hareket eden TİKA, Güney Afrika’nın Johannesburg şehrinde bulunan Crosby Akademik İlkokuluna öğrencilerin modern teknolojiyle tanışmasını sağlayacak robotik kitleri, dizüstü bilgisayarlar ve etkileşimli tahtalar temin ederek tam donanımlı bir Robotik Kodlama Sınıfı kurulmasına destek oldu.
Teknoloji alanında uluslararası düzeyde örnek gösterilen Türkiye’nin bilgi ve tecrübesini paylaşmak amacıyla hayata geçirilen proje kapsamında, 698 öğrencinin eğitim aldığı okulda öğrencilerin teknolojik bilgi, beceri ve yeterliliklerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Proje aynı zamanda Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa’nın öğrenciler için kodlama ve robotik müfredatlarını pilot uygulamalara dahil etme çağrısını da destekliyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Ürdün’de Gazze Filistinli Mülteci Kampı’nda kadınların mesleki becerilerini geliştirmek amacıyla kurduğu çok amaçlı eğitim sınıfıyla bölgedeki kalkınma çalışmalarına destek verdi.
TİKA, Ürdün’ün Jerash kentinde yer alan Gazze Filistinli Mülteci Kampı’nda kadınların mesleki ve sosyal hayata katılımını artırmak amacıyla çok amaçlı bir eğitim sınıfı kurdu.
Fahri Başkanlığını Ürdün Prensi Hasan’ın yürüttüğü Filistinliler İçin Tıbbi Destek Cemiyeti bünyesinde gerçekleştirilen proje kapsamında kadınlara dikiş-nakış, bilgisayar ve temel mesleki beceriler alanlarında eğitimler verilecek.
Dikiş-nakış atölyesinde, Filistin kültürünü yansıtan geleneksel motiflerin işlenmesi teşvik edilerek hem kadınların üretkenliği artırılacak hem de kültürel mirasın korunmasına katkı sağlanacak.
TİKA, Ürdün’de yaşayan Filistinli mültecilerin yaşam koşullarını iyileştirmeye, toplumsal dayanıklılığı artırmaya ve bölgedeki insani kalkınma çabalarına destek vermeye kararlılıkla devam ediyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Somali’de kadınların ekonomik ve sosyal hayata katılımlarını desteklemek amacıyla yürüttüğü projeyle Nacinka İnovasyonlar Kültür Merkezi’ne ekipman ve malzeme desteği sağladı.
TİKA, başkent Mogadişu’da faaliyet gösteren Nacinka İnovasyonlar Kültür Merkezi’ne sağladığı destekle, kadınların el sanatları ve üretim alanındaki girişimcilik becerilerini güçlendirdi.
Merkezde yerel kadınlara el sanatları, dokuma, tütsü ve hediyelik eşya üretimi gibi alanlarda verilen eğitimlerle, hem geleneksel el sanatlarının yaşatılması hem de kadınların ürettikleri ürünlerle gelir elde etmeleri teşvik ediliyor.
TİKA tarafından sağlanan ekipman ve malzeme desteğiyle merkezin üretim kapasitesi ve ürün çeşitliliği artırıldı. Bu sayede daha fazla kadının merkezin faaliyetlerinden yararlanması sağlanarak, kadınların ekonomik bağımsızlıklarının güçlendirilmesi ve yerel topluluklarda sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi hedeflendi.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Moldova Gagauz Yeri Özerk Bölgesi’nde okul öncesi eğitim altyapısını güçlendiren çevre düzenlemesi projesine destek verdi.
TİKA, Moldova Cumhuriyeti Gagauz Yeri Özerk Bölgesi’nin eğitim altyapısını güçlendirmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda, bölgenin güneyinde yer alan Vulkaneşti şehrindeki 3 Nolu Kreşin fiziki koşulları, TİKA’nın gerçekleştirdiği kapsamlı çevre düzenlemesi projesiyle yenilendi.
Okul öncesi eğitim çağındaki çocuklara güvenli, sağlıklı ve gelişimlerine uygun bir ortam sunmayı hedefleyen proje kapsamında, kreşin bahçesinde modern oyun ve spor alanları oluşturuldu. Her grup için ayrı çardaklar yerleştirildi. Daha önce Moldova’da yürürlükte olan “Erken Eğitim Kurumlarının Asgari Donanım Standartları”nı sağlamakta güçlük çeken kreş, TİKA’nın desteğiyle bu standartlara büyük ölçüde ulaştı.
Yerel yönetimin de katkı sunduğu projede, Vulkaneşti Belediyesi çevre duvarının yenilenmesini sağladı. TİKA’nın yatırımıyla, yaklaşık 100 okul öncesi çocuk için modern, güvenli ve sağlıklı bir öğrenme ortamı oluşturuldu.
Proje tanıtımında, TİKA’nın bölgedeki kültürel çalışmalarından biri olan Gagauzca çizgi filmlerin sevilen karakteri Pirku da yer aldı.
Moldova genelinde özellikle okul öncesi eğitim projelerine öncelik veren TİKA, bugüne kadar Gagauzya’da birçok kreşi yenileyip donattı. TİKA tarafından yapımı tamamlanan Komrat Nasreddin Hoca Kreşi, ülkedeki en iyi erken eğitim kurumlarından biri olarak gösteriliyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) desteğiyle yürütülen “Yeşil Dönüşüm Kompost Üretimi Projesi” Trablus’ta hizmete açıldı.
TİKA tarafından, Trablus Belediyesi ve Kamu Hizmetleri Kurumu iş birliğinde yürütülen “Yeşil Dönüşüm Kompost Üretimi Projesi” tamamlanarak dost ve kardeş Libya halkının hizmetine sunuldu.
Trablus’ta düzenlenen teslim törenine Kamu Hizmetleri Kurumu Genel Müdürü Muhammed Abiya, TİKA Trablus Koordinatörü Ali Süha Bacanakgil ve Trablus Belediyesi yetkilileri katıldı.
Proje kapsamında, park ve yeşil alanlarda oluşan organik atıkların TİKA tarafından temin edilen ekipmanlarla geri dönüştürülerek kompost üretiminde kullanılmasını sağlayan çevreci bir mini tesis kuruldu.
Tesis, Kamu Hizmetleri Kurumu Parklar ve Bahçeler İdaresine resmi olarak teslim edilerek faaliyete geçirildi. Bölge sakinleri, gençler ve öğrenciler de çevre bilincini artırmaya yönelik uygulamalı eğitimlerle sürece aktif biçimde dâhil edildi.
