TİKA, Özbekistan’da Kültürel Mirasın Geleceğe Taşınmasına Katkı Sağlıyor

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Orta Asya’daki zengin tarihi ve kültürel mirasın korunmasına yönelik önemli bir projeyi hayata geçirdi. “Uluslararası Orta Asya Araştırmaları Enstitüsü (IICAS) Kurumsal Kapasite Geliştirme Projesi” kapsamında, enstitüye teknik ekipman desteği sağlandı.

Çok sayıda arkeolojik alanı ve tarihi yapıyı barındıran Orta Asya, Türk-İslam medeniyetinin önemli mimari eserlerine ev sahipliği yapmaktadır.  Bölgedeki tarihi yapılar ve arkeolojik alanlar, yalnızca bölge ülkeleri için değil, dünya kültürel mirası açısından da büyük önem taşımaktadır. Doğal afetler, çevresel etkiler ve zamanın yıpratıcı etkisi, bu değerli mirasın korunmasını her geçen gün daha da önemli hale getirmektedir.

Teknik ekipman desteği kapsamında sağlanan üç boyutlu tarayıcı ile birlikte IICAS, tarihi yapı ve arkeolojik alanları yüksek doğrulukla dijital ortama aktarabilecek, elde edilecek üç boyutlu veriler, gelecekte yürütülecek restorasyon ve konservasyon çalışmalarına güvenilir bir teknik altyapı sunacak. Bu veriler aynı zamanda, akademik araştırmaların geliştirilmesine katkı sağlayacak ve sanal müzecilik uygulamalarıyla daha geniş kitlelerin kültürel mirasa erişimini mümkün kılacak.

Tarihi yapıların milimetrik hassasiyetle ölçülmesini ve üç boyutlu dijital modellerinin oluşturulmasını sağlayan üç boyutlu lazer tarama teknolojisi, kültürel mirasın dijital olarak korunmasında en güvenilir belgeleme yöntemlerinden biri olarak öne çıkmakta. Bu teknoloji sayesinde yapıların mevcut durumu eksiksiz şekilde kayıt altına alınmakta ve olası hasar durumlarında referans veri olarak kullanılmakta.

IICAS ile 2024 yılında imzalanmış olan Mutabakat Zaptı kapsamındaki iş birliği temelinde TİKA tarafından hayata geçirilen proje, IICAS’ın kurumsal kapasitesini güçlendirmenin ötesinde, Orta Asya genelinde kültürel mirasın uluslararası standartlarda korunmasına yönelik çalışmalara ivme kazandıracak, bölgenin tarihi ve kültürel zenginliklerinin korunması, tanıtılması ve gelecek nesillere aktarılmasına önemli katkı sunacak.