Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ve Sırbistan Ticaret, Turizm ve Telekomünikasyon Bakanlığı desteğinde 9. Uluslararası Sağlık Turizmi ve Kaplıca Endüstrisi Forumu Sırbistan’ın kaplıcalarıyla ünlü Vrnjacka Banja şehrinde gerçekleştirildi.
Forumun açılış törenine Sırbistan Ticaret, Turizm ve Telekomünikasyon Bakanlığı Devlet Sekreteri Miroslav Knezeviç, Vrnjaçka Banja Belediye Başkanı Boban Djuroviç ve TİKA Belgrad Program Koordinatörü Çağla Gültekin Tosbat katıldı.
Türkiye, İtalya, Avusturya, Macaristan, Bulgaristan, Romanya, Bosna Hersek, Makedonya, Karadağ, Hırvatistan ve Slovenya’dan gelen uzman, akademisyen ve sektör temsilcilerinin katıldığı forumda spa kültürü, termal mineral suları kullanma geleneği ve modern bir spa geliştirilmesinin olanakları ile ilgili sunumlar yapıldı.
Roma dönemi kaplıca kültürü, sektördeki en iyi uygulamalar, Osmanlı kaplıca kültürü başlıklı 3 oturumda gerçekleştirilen sunumlarda, geçmişten gelen kültürel unsurların güncel uygulamaları anlatılırken Sırbistan’ın bu alandaki potansiyeli ve kaynaklarının kullanımına ilişkin görüş ve önerileri de tartışıldı.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Ukrayna’nın Vinnitsa şehri Pogrebişe ilçesinde 2 Nolu Genel Eğitim Okulunun fiziki altyapısı güçlendirildi.
Okulda düzenlenen törene Pogrebişe Valiliği Eğitim Departmanı Müdürü Zinayida Butenko, Pogrebişe 2 Nolu Genel Eğitim Okulu Müdürü Petro Korotun ve TİKA Ukrayna Program Koordinatörü Hacı Bayram Bolat katıldı.
Valilik adına TİKA’ya teşekkür eden Butenko, “Bölgemizi ziyaret ederek bizlere şeref verdiniz. Okulumuzun tadilatını yaparak, ilimizde eğitim alanına büyük bir katkı sağladınız” dedi.
Okul müdürü Petro Korotun da “TİKA’nın uzattığı yardım eli sayesinde okulumuzun ısı kaybı sorunu ortadan kalktı, daha az yakıt tüketiyoruz, ama en önemlisi, çocuklar ve öğretmenler artık kaliteli bir ortamda eğitimlerini sürdürebiliyorlar” şeklinde konuştu.
TİKA Ukrayna Program Koordinatörü Hacı Bayram Bolat ise, “Bu okulun fiziki altyapısını güçlendirerek özellikle okulun enerji tasarrufuna katkı sağladık. Karşımdaki çocukların sevgi ve mutluluk dolu gözlerini görünce, Ukrayna’nın geleceğinin parlak olacağından hiç şüphem yok” dedi.
Pogrebişe 2 Nolu Genel Eğitim Okulu 1995 yılından bu yana 11 bin nüfuslu Pogrebişe ilçesinde faaliyet gösteriyor. 360 öğrenciye eğitim veren okulda 40 öğretmen ve 24 personel çalışıyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Irak’ta Türkmenlerin çoğunlukta yaşadığı Musul’a bağlı Telafer ilçesindeki Hemşirelik Fakültesinin tadilat ve donanımını yaptı, Telafer Elektrik Müdürlüğü’ne trafo desteğinde bulundu.
TİKA, DAEŞ tarafından tamamen yıkılan Telafer Üniversitesinin Hemşirelik Fakültesinin tadilatını yaparak klima ve jeneratör desteğinde bulundu. Yine DAEŞ tarafından tamamen tahrip edilen Telafer elektrik altyapısına 20 adet elektrik trafo ile destekte bulunuldu. Temin edilen trafolar ile Telaferli 700 aileye elektrik sağlanabilecek.
Düzenlenen açılış programına, T.C. Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Telafer Belediye Başkanı Muhsin Çolak, Telafer Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abdul Aziz Genno, Telafer Elektrik Dairesi Müdürü Sabah Alloş, TİKA Başkan Danışmanı Kamil Kolabaş, TİKA Bağdat Program Koordinatörü Cüneyt Esmer ile Telafer ilçe idari yetkilileri katıldı.
Büyükelçi Yıldız, Telafer için büyük önem arz eden yüksek eğitim ve elektrik altyapısına verdiği destekler için TİKA’ya teşekkür etti. Yıldız, “Ülke olarak Telafer’in ayağa kalkması için her alanda TİKA’nın projelerinin devam etmesi için çalışacağız.” ifadelerini kullandı.
Telafer Üniversitesi Rektörü Genno ile Elektrik Dairesi Müdürü Alloş da Telafer’e sağlanan desteklerden dolayı Türkiye Cumhuriyetine ve TİKA’ya teşekkürlerini iletti.
Türkiye-Tacikistan ortak kültürünün önemli bir değeri olarak öne çıkan büyük tasavvuf âlimi, mütefekkir ve şair Mevlâna Celaleddin Rumi, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA)’nın organizasyonunda Duşanbe’de gerçekleştirilen Uluslararası Mevlâna Sempozyumu’nda anıldı.
TİKA’nın organizasyonunda Tacikistan Bilimler Akademisi ve Selçuk Üniversitesi Mevlâna Araştırmaları Enstitüsü işbirliğinde gerçekleştirilen “Milletleri ve Medeniyetleri Buluşturan Mevlâna” konulu uluslararası sempozyuma Türkiye ve Tacikistan’ın yanı sıra Afganistan, İran ve Özbekistan’dan da bilim insanları katıldı.
Tacikistan Milli Kütüphanesi ana salonunda gerçekleşen ve iki gün devam eden Sempozyumun açılışında konuşan Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Farhod Rahimi, Tacik ve Fars şiirinde döneminin bilinen düşünür ve âlimlerinden birisi olan Mevlâna Celalettin-i Belh-i’nin Tacikistan’da büyük saygı gördüğünü, eserlerine ve düşüncelerine değer verildiğini ve araştırmalar yapıldığını ifade etti. Büyük arifi anmak için çeşitli etkinlikler düzenlendiğini söyleyen Rahimi, bu sempozyumun da Mevlâna’nın düşüncelerinin anlaşılmasına katkı sağlayacağını vurguladı.
TİKA Başkan Yardımcısı M. Süreyya Er, tarihin en eski dönemlerinden itibaren Tacikler ile Türklerin iç içe yaşayıp kaynaştıklarını ifade etti. Er, “Nitekim yalnızca örf, adet ve geleneklerimizin değil; bu değerleri asırlar boyunca koruyup, zenginleştirerek günümüze taşıyan âlimlerimizin, ariflerimizin de ortak olması bu hakikatin bir nişanesidir” diye konuştu.
Türkiye Cumhuriyeti Duşanbe Büyükelçisi Ali Rifat Köksal da Türkiye ve Tacikistan’ın Mevlana Celaleddin Rumi gibi evrensel şahsiyetlerden güç alan ortak bir kültür mirası paylaştığına dikkat çekti.
Tacikistan Dışişleri Bakan Birinci Yardımcısı Prof. Dr. Nizomiddin Zohidi ise Her yıl Mevlana’nın doğum yıl dönümünün 30 Eylül’de Tacikistan’da kutlandığını, ölüm yıldönümünün ise Aralık ayında Türkiye’de anılmasının bir gelenek haline geldiğini ifade etti. Mevlâna’nın bugünkü Tacikistan topraklarında dünyaya geldiğini ve hayatının büyük bir kısmını Türkiye’de geçirdiğini vurgulayan Zohidi, Mevlana’nın iki ülke halkının dostluğunun simgesi ve manevi bağı olduğunu söyledi. Zohidi, Tacikistan’da gerçekleştirilen sempozyumun iki dost ülkenin kültürel işbirliğinin güçlendirilmesine katkıda bulunacağını sözlerine ekledi.
Sempozyumun gerçekleştiği Milli Kütüphanenin fuaye alanında Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı ve TİKA işbirliğinde hazırlanan Hz. Mevlâna’nın İsm-i Şerif’inin anıldığı Hüsn-i Hatlar ve Eserlerinin Kadim Nüshaları sergisi de açıldı.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nın (TİKA) teknik donanım desteğinde bulunduğu Gürcistan Gazi İşleri Genel Müdürlüğü Gaziler Günü’ne ev sahipliği yaptı.
TİKA, Gürcistan Gazilerine destek olmak amacıyla Gazi İşleri Genel Müdürlüğü ofislerinin 120 kişilik konferans salonuna gazilerin, hükümet, kamu sektörü ve TSK temsilcileri ile çeşitli görüşme, konferans, seminer ve sergilerine ev sahipliği yapacak olan salona teknik kapasiteyi artıracak ses ve görüntü sistemleri ile ayrı bir simültane çeviri ünitesi sağlamıştı.
Gaziler günü sebebiyle Gürcistan genelinde Gori, Batum, Ahıska gibi büyük şehirlerde çeşitli kutlamalar düzenlendi. Bunun yanı sıra Tiflis’te Gazi İşleri Genel Müdürlüğü merkezi ofislerinde de Gaziler Günü için resepsiyon düzenlendi.
TİKA’nın donanımını yaptığı konferans salonunda gerçekleşen resepsiyona Gürcistan Başbakan Yardımcısı ve Bölgesel Geliştirme ve Altyapı Bakanı Maia Tskitişvili, Savunma Bakanı Levan İzoria, Gazi İşleri Genel Müdürü Vladimer İmnadze ile gaziler ve aileleri katıldı.
Gaziler için bu özel günde herkesin bir araya getiren ve toplantı yapma imkânına kavuşturan TİKA’ya minnettar olduklarını belirten İmnadze, “Gürcistan Başbakan Yardımcısının da katıldığı bu toplantıda, herkesin huzurunda, bize bu salonun teknik ekipmanını sağlayan TİKA’ya bir kez daha çok teşekkür ederim.” dedi.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından, Irak’ın Musul vilayetindeki Kanser Hastanesine ek klinik yapımı ve donanımı desteğinde bulundu.
TİKA Musul’daki tek Kanser Hastanesi yerleşkesine 6 doktor odası, bir eczane odası, bir kan alma odası, bir bekleme salonu ve dört adet tuvaletten oluşan prefabrik klinik inşa ederek gerekli ekipman ile donanımını sağladı.
Kliniğin açılış törenine T.C. Bağdat Büyükelçisi Fatih Yıldız, Musul Valisi Newfel Hummadi Agub, TİKA Başkan Danışmanı Kamil Kolabaş, Musul Sağlık Müdürü Dr. Felah Hasan El Tai, TİKA Bağdat Program Koordinatörü Cüneyt Esmer, Musul ve hastane idari yetkilileri, hastane doktorları ve çalışanları katıldı.
Büyükelçi Yıldız burada yaptığı konuşmada, insana dokunan böyle güzel bir projenin yapımından dolayı TİKA’ya teşekkürlerini ileterek ülke olarak Musul’un yeniden imarı için TİKA gibi kurumlarımızla desteklerin devam edeceğini ifade etti. Yıldız, “Musul halkı ayakları üzerine durdukça biz komşu Türkiye olarak kendimizi daha güçlü hissederiz.” ifadelerini kullandı.
Musul Valisi Newfel Hummadi Agub ise, projeden dolayı Türkiye Cumhuriyetine ve TİKA’ya teşekkür ederek özellikle sağlık alanındaki projelerin devamını dilediklerini belirtti.
Resmî ziyaretini gerçekleştirmek üzere Moldova'da bulunan Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, başkent Kişinev ve Gagauz Özerk Yeri'nde TİKA projelerini açtı.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Moldova’da sağlık, eğitim, idari ve sivil altyapıların geliştirilmesi ve tarımsal üretim sektörlerinde 25 yılda 400’den fazla proje ve faaliyet gerçekleştirdi. Gagauz Özerk Yeri'nde hastane ve kreş inşa eden TİKA, Kişinev'de ise Moldova Cumhurbaşkanlığı binasını yeniledi. Cumhurbaşkanımız Moldova'da TİKA tarafından kapsamlı tadilatı yapılarak mobilya ve donanımı temin edilen Moldova Cumhurbaşkanlığı Binasının açılışını yaptı. Gagauz Özerk Yeri'nde ise Komrat Bölge Hastanesi bünyesinde TİKA tarafından inşa edilen ve tıbbi donanımı temin edilen Aziz Sancar Tanı ve Tedavi Merkezi’ni açtı.
TİKA Tarafından Yenilenen Moldova Cumhurbaşkanlığı Binası Cumhurbaşkanımız Tarafından Açıldı
Moldova'nın başkenti Kişinev'de bulunan Cumhurbaşkanımız Moldova Cumhurbaşkanı Sayın İgor Dodon ile TİKA'nın yenilediği Cumhurbaşkanlığı binasında bir araya geldi. Dodon, burada Erdoğan'a bina hakkında bilgi verdi. Daha sonra Cumhurbaşkanımız ile Moldova Cumhurbaşkanı İgor Dodon, TİKA Başkanı Serdar Çam'ın da aralarında bulunduğu heyetlerarası görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmelerin ardından Cumhurbaşkanımız, Moldova Cumhurbaşkanı Dodon ile ortak basın toplantısı düzenledi. Dodon, konuşmasında "Türkiye, TİKA projeleri ile Moldova’ya yardım etti. Özellikle Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nın yenilenmesinde Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanımız ise “TİKA’nın 24 yılda Moldova genelinde önemli yatırımları olmuştur. Bu yardımların ayrım gözetilmeden ihtiyaç sahiplerine ulaşmaya devam edeceğini belirtmek istiyorum. Türkiye, dün olduğu gibi, gelecekte de Moldova’nın yanında olmayı sürdürecektir.” dedi.
Görüşmelerin ardından Cumhurbaşkanımız Erdoğan ve mevkidaşı, Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde TİKA'nın yaptığı çalışmalar anısına dikilen anıt taşın açılması ve binanın hizmete alınması törenine iştirak etti. Cumhurbaşkanımız burada yaptığı konuşmasında "Bu proje Türkiye ile Moldova dostluğunun nişanesi olarak parlayacak. Bu proje, Türk halkının, Moldova halkına muhabbetinin sembolüdür.” dedi.
Moldova Cumhurbaşkanlığı Binası 2009'da Kitlesel Gösteriler Sırasında Tahrip Edilmişti
2009 yılında yaşanan kitlesel gösteriler sırasında tahrip olan Moldova Cumhurbaşkanlığı binasının fiziki altyapısını iyileştirmek ve daha modern koşullarda hizmet vermesini sağlamak amacıyla, Cumhurbaşkanımız'ın talimatları üzerine yenileme çalışmaları başlatıldı. Proje kapsamında yaklaşık 15.000 metrekare alan üzerinde çalışmalar gerçekleştirildi ve Cumhurbaşkanlığı makam odası ile çalışma ofisleri ve protokol odalarının bulunduğu 13 katlı A Blok ile destek birimlerinin bulunduğu B ve C bloklarında altyapı ve tadilat çalışmaları yapıldı. Binaların ısıtma, soğutma, yangın, data, elektrik vb. sistemleri tamamen yenilendi. İç mimari ile ilgili olarak doğal zemin kaplamaları, korkuluklar, asma tavanlar yenilendi ve boya işleri yapıldı. Dış mimari ile ilgili olarak ise bina dış cephe onarımı, bina çevresi, havuz ve peyzaj düzenlemeleri yapıldı. Ayrıca bina genelinde kullanılacak ofis mobilyaları temin edilerek, binanın tüm güvenlik sistemi modernize edildi.
Gagauz Özerk Yeri Recep Tayyip Erdoğan Eğitim Külliyesi
Cumhurbaşkanımız Moldova ziyaretinin ikinci gününde, Moldova Cumhurbaşkanı Dodon ile birlikte Gagauz Yeri’nin başkenti Komrat’a gitti. Cumhurbaşkanımız Komrat’ta Gagauz Özerk Yeri Başkanı Sayın İrina Vlah tarafından karşılandı.
Cumhurbaşkanımız, Moldova Cumhurbaşkanı Dodon ve Vlah ile Gagauz Özerk Yeri İcra Komitesi binasında üçlü görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeye TİKA Başkanı Serdar Çam'ın da aralarında bulunduğu heyet eşlik etti. Görüşmenin ardından TİKA tarafından Gagauz Yeri’nde inşa edilecek Recep Tayyip Erdoğan Eğitim Külliyesi'nin maketini inceleyen Cumhurbaşkanımız eğitim külliyesi hakkında TİKA Başkanı Serdar Çam'dan bilgi aldı.
Ortak basın toplantısında ise Cumhurbaşkanımız, ”TİKA başta olmak üzere belediyelerimiz, resmî kurumlarımız ve sivil toplum kuruluşlarımız Moldova’da pek çok projeye imza atıyor. Biz projeleri dostluğumuzun, ortak geçmişimizin, müşterek geleceğimizin birer sembolleri olarak görüyoruz.” dedi. İrina Vlah ise, TİKA’nın bölgede yeni hastane ve kreş yaptığını; su, altyapı ve yenileme projeleri gerçekleştirdiğini söyleyerek, "TİKA’nın yardımları ile bölgemiz kalkınacak." ifadelerini kullandı.
Gagauz Özerk Yeri’nin başkenti Komrat’ta 2017 yılı Nisan ayında tahsis edilen arazi üzerinde inşa edilmesi planlanan Recep Tayyip Erdoğan Eğitim Külliyesi’nin projelendirme aşaması tamamlandı. Uygulama aşamasına geçilmesi planlanan proje kapsamında inşa edilecek eğitim, barınma ve spor tesisleri ile uzun yıllar şehrin genç nüfusuna hizmet verecek örnek bir eğitim kurumunun bölgeye kazandırılması ve gençlerin modern ve iyi koşullarda eğitim almaları hedefleniyor.
500 öğrenciye hizmet vermesi öngörülen Külliye içerisinde; 1 eğitim binası, 2 yurt binası, 452 seyirci kapasiteli 1 kapalı spor salonu, 1 futbol, 1 voleybol, 2 basketbol, 1 tenis sahası olmak üzere 5 adet açık spor sahası, 270 kişilik konferans salonu ve 352 kişilik yemekhane bulunacak.
Komrat Aziz Sancar Tanı ve Tedavi Merkezi Cumhurbaşkanımız Tarafından Açıldı
Cumhurbaşkanımız, Moldova Cumhurbaşkanı Dodon ve Gagauz Özerk Yeri Başkanı Vlah ile birlikte Komrat Bölge Hastanesi bünyesinde TİKA tarafından inşa edilen ve tıbbi donanımı temin edilen Aziz Sancar Tanı ve Tedavi Merkezi’ni açtı. Burada yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanımız, “Sizleri 81 milyon Türk milletinin, akrabalarınızın selamı ile selamlıyorum. Hastanemizin güzel hizmetlere vesile olmasını diliyorum. Burası, doktorlarımızın, hemşirelerimizin, sağlık memurlarımızın işini daha da kolaylaştıracak.” ifadelerinde bulundu. Aziz Sancar Tanı ve Tedavi Merkezinde yoğun bakım, tomografi, röntgen bölümleri ile ameliyathaneyi inceleyen Cumhurbaşkanımız yetkililerden hastane hakkında bilgi aldı.
Başta Gagauz Yeri ve Moldova olmak üzere Doğu Avrupa Bölgesinde sağlık sektörüne yeni bir tesis kazandırmak ve halkın daha iyi sağlık hizmeti almasını sağlamak amacıyla TİKA tarafından, Gökoğuz Yeri Özerk Bölgesi’nin başkenti Komrat’ta mevcut bölge hastanesi yerleşkesi içerisinde yeni bir Tanı ve Tedavi Merkezi inşa edildi.
İki katlı olarak inşa edilen 56 yatak kapasiteli Merkez, toplam 6.800 m² alan üzerinde 2.700 m² kapalı alana sahip. Modern tıbbi cihazlarla donatılan Merkez’de temel klinik ve sağlık hizmetlerinin yanı sıra dahiliye, pediatri, radyoloji, tomografi ile ultrason hizmetlerinin de verilmesi planlanıyor. Doğu Avrupa’da sağlık sektöründe önemli bir fonksiyonu icra edeceği değerlendirilen Merkez’den yılda yaklaşık 40.000 kişinin yararlanması görülüyor. Merkez’e TİKA’nın önerisi üzerine Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar’ın ismi verildi.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından Kosova’nın kuzeydoğusundaki Poduyeva Belediyesinde faaliyet gösteren Poduyeva Armela Kreşi’ne donanım desteği sağlandı.
Sınıfları, oyun alanları ve idari odaları yenilenen ve modern ekipmanlarla donatılan Kreş’in açılış törenine, Türkiye'nin Priştine Büyükelçisi Kıvılcım Kılıç, TİKA Priştine Koordinatörü Hasan Burak Ceran, Poduyeva Belediyesi Eğitim Müdürü Agim Blakqori ve kreş müdürü Taibe Nishevci'nin yanı sıra öğretmenler, öğrenciler ve velileri katıldı.
Büyükelçi Kılıç, burada yaptı konuşmada, TİKA tarafından gerçekleştirilen bu projenin açılışında bulunmaktan duyduğu mutluluğu dile getirerek, TİKA'ya teşekkür etti. Kılıç, bu faaliyet ve projelerle büyük gurur duyduklarını vurguladı. Buradaki dostluk ve kardeşlik ortamının, çok kültürlü ülke Kosova’nın bir prototipi olduğunu düşündüğünü belirten Kılıç, "İnşallah burada alacakları eğitime ve geleceklerine bütün bu yapılanların katkı sağlamasını diliyorum. Burada mutlu bir şekilde eğitim almalarının, sizlerin sevgisiyle, ilgisiyle, tabii belediyemizin de himayesinde çocuklarımızın sağlığına, eğitimine ve bu ülkenin geleceğine çok büyük katkı sağlayacağına inanıyorum." dedi. Kılıç, Poduyeva'da iş birliklerinin başka projelerle de devam edeceğine inandığını sözlerine ekledi.
Eğitim Müdürü Blakqori de TİKA aracılığıyla Armela'ya bağış yaptıklarından ve buradaki öğrenciler için daha iyi şartlar oluşturduklarından dolayı Türkiye'ye teşekkür ederek, farklı projelerde iş birliği yapmak için hazır olduklarını vurguladı.
Kreş müdürü Nishevci ise kreşin donanımının tamamının TİKA tarafından gerçekleştirildiğini anımsatarak, "Çocuklar çok memnun. Kreşte güzel bir ortam oluştu. Kreşin donatımının ardından buraya ilgi arttı." dedi. Katılımcılar, TİKA tarafından donatılan okulu ziyaret ederken, Büyükelçi Kılıç çocuklara oyuncak hediye etti.
Poduyeva Belediyesinde tek kamu kreşi olan Armela'da 1-6 yaş arası yaklaşık 70 çocuk eğitim alıyor.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) tarafından, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'teki Giorgi Tsereteli Doğubilim Enstitüsü bünyesindeki Türkoloji Bölümüne malzeme ve teknolojik ekipman desteği sağlandı.
1918 yılında ünlü bilim adamı İvane Cavahişvili’nin önderliğinde Tiflis Devlet Üniversitesi’nde Filoloji Fakültesinde Osmanlıca derslerini öğretmek için akademisyenler davet edildi. Enstitünün ana faaliyet alanı, Doğu halkları dilleri, tarihleri, edebiyat ve kültürlerinin araştırılması, Gürcistan’ın Doğu halkları ile tarihi ve kültürel temaslarının, yakın ve orta doğu ülkeleri çağdaş siyasi, sosyal, ekonomi, din ve kültür konuları, Kafkaslar ve Orta Asya Bölgeleri jeopolitik meselelerinin araştırılması. Enstitüde Eski Doğu Dilleri, Parsça, Arapça gibi en eski bölümler arasında Türkoloji Bölümü de mevcut.
TİKA, Doğubilim Enstitüsü bünyesindeki Türkoloji Bölümüne malzeme ve teknolojik ekipman desteği sağladı.
Türkiye'nin Tiflis Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan, TİKA Tiflis Koordinatörü Nejla Demirdağ, Türkiye Maarif Vakfı (TMV) Tiflis Okulları Müdürü Taner Canpolat, Yunus Emre Enstitüsü (YEE) Tiflis Merkezi ile Doğubilim Enstitüsü yetkilileri ve Gürcü Türkologların katıldığı tören düzenlendi.
Büyükelçi Yazgan, Doğubilim Enstitüsüne verdiği destek için TİKA yönetimine teşekkür ederek, Türk devleti olarak benzer faaliyetleri sürdüreceklerini kaydetti.
Gürcistan'da büyükelçi olarak görevine başladığında yerel Türkologlarla bir araya geldiğini aktaran Yazgan, "Türkoloji dünyasının ne kadar zengin olduğunu bir kez daha gördüm." dedi.
TİKA Tiflis Koordinatörü Demirdağ ise, "Dost ve komşu ülkemiz Gürcistan’da Türk diline, tarihine ve kültürüne ilgi tarih boyunca devam etmiştir. Gürcistan’da Türkolojinin zenginliği her zaman önem taşımıştır." diye konuştu.
Demirdağ, bölümün bilimsel araştırmalara aksatmadan devam edebilmesi için tüm mobilya, ofis malzemeleri ve teknolojik ekipmanlarını sağladıklarını kaydetti.
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nın (TİKA) restore ettiği Etiyopya’daki Kral Necaşi Türbesi yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisini çekiyor. Etiyopya ve İslam tarihinde önemli yeri olan ilk muhacirlerden 15 sahabenin de mezarının bulunduğu türbe alanı ve cami, TİKA’nın yaptığı restorasyon sonrası kapılarını ziyaretçilere açtı.
TİKA’nın kültürel varlıklar alanında yürüttüğü en prestijli projelerden biri olan ve uzun süreli titiz bir restorasyon sürecinden geçen türbe alanı, peyzaj düzenlemeleri ve inşa edilen ek binalarla dokusu korunarak yeni bir çehreye kavuştu.
“Burayı görebildiğimiz için çok memnunum”
Etiyopya gezileri sırasında haberdar oldukları bu türbeyi görmeden dönmek istemeyen Alman turist çift Nasır Sidisalih ve Florence Lang, gördükleri güzellikten çok etkilendiklerini söyledi. Sidisalih, Etiyopya’da önce tarihi Harar şehrine gittiklerini ve Mekelle’de ilk sahabelerin türbelerinin bulunduğunu öğrendikten sonra biraz araştırma yaparak türbenin yolunu tuttuklarını belirtti. Bölgenin Müslümanlar için tarihi bir yer olduğunu hatırlatan Sidisalih, “Buranın çok eski ve kötü durumda olduğunu düşünüyordum, buraya vardığımda tertemiz olduğunu gördüm. Benim için hoş bir sürpriz oldu.” dedi. Ülkesindeki arkadaşlarına da buraya görmeleri için tavsiyede bulunacağını dile getiren Alman turist Lang ise “Eseri gerçekten çok güzel bulduk. Etiyopya her zaman zihnimizde huzur ve barış yeri olarak canlanıyor. Burayı görebildiğimiz için çok memnunum.” diye konuştu.
Hacca gitmeden önce türbeyi ziyaret ediyorlar
TİKA Addis Ababa Koordinatörü Mehmet Ali Yetiş, Etiyopya halkının hac farizası öncesinde türbeyi ziyaret etme geleneğinin olduğunu hatırlatarak, “Necaşi Türbesi ve Çevre Düzenlemesi Projesi, Necaşi Ashame’nin gerek İslam tarihindeki yeri gerekse Etiyopya kültüründe taşıdığı değer bakımından sınırları aşıyor.” ifadesini kullandı. Eritre-Etiyopya sınırının da açılmasıyla ziyaretçi sayısının artttığına değinen Yetiş, “Hangi dine mensup olursa olsun istisnasız herkesin projeden memnun olduğunu görüyoruz. Türkiye’nin bu projeyi hayata geçirerek başarılı bir biçimde tamamlamasından büyük kıvanç duyuyoruz.” dedi. Türbe alanındaki Necaşi Camisi’nin İmamı İbrahim Ahmed, restorasyon tamamlandığı için çok mutlu olduğunu belirterek Türkiye’ye teşekkür etti. Türbede özellikle ramazan ayında ve aşure günlerinde özel programlar düzenlendiğini söyleyen Ahmed, buranın Etiyopya turizmi için büyük bir şans olduğunu vurguladı. –
Aşevi ve toplantı salonu da yapıldı
Türkiye’de eğitim alan ve ülkesine döndükten sonra buradaki çalışmalarda bulunan Etiyopyalı mühendis Getachew Berhe ise bu projede bizzat yer aldığı için memnun olduğunu ve kendisini çok şanslı hissettiğini belirtti. Berhe, TİKA’nın alanı genişleterek buraya ayrıca bir aşevi ve çok amaçlı toplantı salonu da kazandırdığına işaret etti. Proje kapsamında türbe haziresi ile camiden türbeye ulaşan yol da restore edilirken, cami avlusundan türbeye ulaşan yola “sahabeler yolu” adı verildi. Afrika topraklarına ilk gelen Müslüman sahabeleri ve Habeş Necaşi Ashame’yi temsilen 16 anıt taş da bu yola yerleştirildi.
Habeş Necaşisi Ashame İslam tarihinde önemli bir yere sahip Necaş köyü, Etiyopya’nın Tigray eyaletinde yer alıyor. Hz. Muhammed’in, hicretten önceki dönemde Mekke’de gördükleri zulüm sebebiyle vatanlarını terk etmek zorunda kalan ilk Müslümanlara Habeşistan’a hicret izni vermesi sonrası farklı tarihlerde iki kafile halinde yola çıkan sahabeler, Kızıldeniz’i aşarak Afrika topraklarına geçti ve Afrika’nın ilk Müslüman topluluğunu oluşturdu. Müslümanları topraklarına kabul eden ve Müslümanların anlattıklarından ve yaşantılarından etkilenen dönemin kralı Necaşi Ashame’nin vefatının ardından tarihteki ilk gıyabi cenaze namazı Hz. Muhammed tarafından kıldırıldı. Hicretin 9. yılında vefat eden Necaşi Ashame’nin cenazesi, rivayetlere göre, Müslümanların yerleştiği bu köye defnedildi ve bu bölge Necaş köyü olarak anılmaya başlandı. Habeşçede “hükümdar” anlamına gelen ve Batı dillerinde negus imlasıyla yazılan negasi kelimesinin Arapçalaşmış şekli olan necaşi aslında Habeş kralları için kullanılan bir unvan. Asıl adı Ashame olan Habeş Kralı da zamanla unvanının lakaplaşmasıyla Kral Necaşi olarak anılmaya başlandı.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın Moldova’ya düzenlediği resmi ziyaretinin ikinci gününde TİKA’nın Gagauz Özerk Yeri’nde inşa ettiği Nasrettin Hoca Kreşi, Milli Eğitim Bakanı Sayın Ziya Selçuk, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Sayın İbrahim Kalın, TİKA Başkanı Serdar Çam ve YTB Başkanı Abdullah Eren’in katılımları ile açıldı.
Milli Eğitim Bakanı Selçuk gerçekleşen törenin ardından yaptığı konuşmada, “Başta TİKA olmak üzere, burada emeği geçen herkese, katkı sağlayan arkadaşlarımıza, dostlarımıza teşekkür ediyoruz. Burada çok güzel bir eğitim alacaksınız ve çok güzel insanlar yetişecek. Gagauzya’yı yücelteceksiniz, büyüteceksiniz” dedi. Törene ayrıca TİKA Balkanlar ve Doğu Avrupa Başkanı Mahmut Çevik ve TİKA Kişinev Koordinatörü Selda Özdenoğlu’da katıldı. Törenin ardından Bakan ve beraberindeki heyet kreşte anaokulu çocukları tarafından düzenlenen dans gösterilerini izledi. Sınıfları gezen heyet çocuklara şeker dağıttı. Programda ayrıca Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), Nasrettin Hoca Kreşi için Moldovanca ve Gökoğuz Türkçesinde çift dilli eğitim materyalleri hazırlayarak ilk setleri teslim etti.
Gagauz Yeri’nde, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından ekonomik istikrarsızlıklar ve artan işsizlik nedeniyle birçok insan, ailelerini ve çocuklarını arkalarında bırakarak başka ülkelere gitmek zorunda kalmıştı. Yurt dışına ve diğer bölgelere giden ailelerin çocuklarının okul öncesi egitimine imkân oluşturmak ve daha iyi koşullarda bakımını sağlamak amacıyla inşa edilen kreş 8.000 m² alan üzerinde, 1.000 m² tek katlı kapalı alana ve dört adet açık oyun alanına sahip.
İlk etapta yaşları 3 ile 7 arasında değişen 72 çocuğa yatılı olarak hizmet verecek Nasrettin Hoca Kreşi, Gagauz Yeri’ndeki 26.000 nüfuslu başkent Komrat çocuklarına daha iyi ve modern şartlarda eğitim sunacak. Ayrıca kreşte yapılacak etkinlikler ve eğitimler, çocukların Türk Kültürü ile erken yaşlarda tanışmalarını sağlayacak. Komrat Belediye Meclisi kararı ile kreşe Türk ve Gagauz kültürünün ortak değerlerinden olan Nasrettin Hoca’nın ismi verildi.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın Moldova ziyaretlerine eşlik eden Hanımefendi Sayın Emine Erdoğan başkent Kişinev ve Gagauz Özerk Yeri'nde TİKA projelerini ziyaret etti.
Hanımefendi, Moldova Cumhurbaşkanı Sn. İgor Dodon’un eşi Hanımefendi Sn. Galina Dodon ile birlikte Kişinev'de, TİKA'nın yenileyerek donanım ve tıbbi cihaz desteğinde bulunduğu Anne Çocuk Sağlığı Enstitüsü Rehabilitasyon Merkezini ziyaret etti. Hanımefendi merkezde hidro terapi, kineto terapi, elektro terapi, foto terapi ve termo terapi odalarını inceleyerek yetkililerden bilgi aldı, tedavi gören hastaları ziyaret etti.
Hanımefendi, Moldova ziyaretinin ikinci gününde Gagauz Özerk Yeri başkenti Komrat’ta tadilatı ve donanımı TİKA tarafından yaptırılan, Recep Tayyip Erdoğan Huzurevi’ni ziyaret etti. Moldova Cumhurbaşkanı Sn. İgor Dodon’un eşi Sn. Galina Dodon ile huzurevi sakinleri ile sohbet eden Hanımefendi, huzurevi bünyesinde TİKA tarafından kurulan serayı da inceledi.
– Kişinev Anne-Çocuk Sağlığı ve Rehabilitasyon Merkezi
Başkent Kişinev’de 1985 yılından bu yana hizmet veren Anne-Çocuk Sağlığı ve Rehabilitasyon Merkezi Moldova’da bu alanda hizmet veren en köklü sağlık kurumları arasındadır. Faaliyete başladığı günden bugüne kapsamlı bir onarım görmeyen Merkez'in tadilatı gerçekleştirildi, aynı zamanda donanımı ve tıbbi ekipmanı güncel uluslararası standartlara uygun olarak yenilendi.
Hastalara hem yatılı hem de ayakta tedavi imkanı sağlayan Merkez'de fizyoterapi, kinetoterapi ve akupunktur tedavisi sunuluyor. Gerçekleştirilen proje ile bir yıl içerisinde ortalama 15.000- 16.000 hastanın daha iyi şartlarda tedavi hizmeti alması sağlandı. Merkez'in açılışı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Binali Yıldırım’ın Başbakanlığı döneminde Moldova Başbakanı Sayın Pavel Filip’in katılımları ile gerçekleştirildi.
– Komrat Recep Tayyip Erdoğan Huzurevi
1972 yılından beri faaliyetini sürdüren ve genellikle çalışmak amacıyla yurt dışına giden kişilerin anne ve babalarının kaldığı Huzurevi’nin daha iyi şartlarda hizmet verebilmesi amacıyla 2015 yılında yenileme çalışmaları tamamlandı. TİKA tarafından yapılan yenileme çalışmalarıyla daha modern bir görünüm kazanan Huzurevi'nin kapasitesi de arttırıldı.
Komrat Belediye Meclisi kararı ile “Recep Tayyip Erdoğan'ın” adı verilen Huzurevi, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu tarafından 2015 yılında hizmete açıldı. 2018 yılında Huzurevi'nin yaşlı sakinlerinin tabiat ve toprakla meşgul olmalarını sağlamak, ilerlemiş yaşlarında bitki ve çiçek yetiştirerek üretimde bulunmalarına katkı sağlamak ve bu sayede zamanlarını daha kaliteli geçirmeleri ve sosyalleşmeleri için yeni imkânlar oluşturmak amacıyla bahçesinde bir hortikültürel terapi serası kuruldu.
